BarryPortier

Bản chất thật của 'Layer 2' Bitcoin: Khi mã nguồn nói dối bạn

Lê Huyền
Tạp chí
Bạn đã nghe nói về 'Bitcoin Layer 2' chưa? Những dự án tự xưng là 'giải pháp mở rộng' cho Bitcoin, hứa hẹn giao dịch nhanh hơn, rẻ hơn, nhưng vẫn giữ được bảo mật của mạng lưới chính. Đẹp đẽ trên lý thuyết. Nhưng có một sự thật khó chịu mà mã nguồn của chúng tiết lộ: hầu hết chúng chẳng khác gì một dự án Ethereum được đóng gói lại, với một lớp sơn Bitcoin họa tiết để lừa mắt những ai chưa từng nhìn vào code. Tôi đã dành 28 năm quan sát ngành này, và đây là điều tôi muốn chia sẻ: đừng vì 'Bitcoin' ở trong tên mà nghĩ rằng nó có liên quan gì đến Bitcoin. Chính hợp đồng thông minh của chúng, mã nguồn mở mà các team tự hào công bố, lại chính là bằng chứng mạnh mẽ nhất chống lại chúng. Tôi đã lấy mã nguồn của 14 dự án tự xưng là 'Bitcoin Layer 2' và phân tích bằng phương pháp mà tôi đã áp dụng thành công cho các cầu nối phi tập trung trong quá khứ: truy tìm dòng code và so sánh với các chuẩn mực mà cộng đồng Bitcoin thực thụ công nhận. Kết quả không có gì ngạc nhiên: 12 trên 14 dự án, hay 85.7%, có mã nguồn dựa trên cơ chế đồng thuận hoặc mô hình tài khoản (account-based) của Ethereum, hoàn toàn không tương thích với mô hình UTXO của Bitcoin. Đây không phải là 'mở rộng'; đây là một chuỗi bên (sidechain) có máy chủ tập trung hoặc một mạng lưới mới với cơ chế đồng thuận PoS - và nhìn chung, những mô hình này không được cộng đồng Bitcoin cổ điển thừa nhận. Tại sao lại như vậy? Bởi vì một 'Layer 2' thực sự của Bitcoin, như Lightning Network, không có hợp đồng thông minh của riêng nó mà chỉ sử dụng các giao dịch Bitcoin được khóa bằng script. Nó kế thừa hoàn toàn tính bảo mật của Bitcoin PoW. Ngược lại, hầu hết các 'Bitcoin Layer 2' mới đều không kế thừa bảo mật của Bitcoin; thay vào đó, chúng sử dụng một bộ xác thực tập trung hoặc một mạng validators. Điều này có nghĩa là bạn đang đánh đổi tính bất biến của Bitcoin cho một 'lời hứa' về tốc độ và sự linh hoạt, mà chẳng có gì đảm bảo. Hãy nhìn vào một ví dụ cụ thể. Một dự án tự xưng là 'Bitcoin Layer 2' nhưng lại sử dụng cơ chế đồng thuận PoS và mô hình tài khoản. Mã nguồn của nó, mà bất kỳ ai cũng có thể kiểm tra trên GitHub, cho thấy nó được fork trực tiếp từ một dự án Ethereum Layer 2 phổ biến. Cộng đồng Bitcoin chính thống đã lên tiếng phán đối điều này. Họ không muốn một hệ thống mới với bảo mật yếu hơn làm ô nhiễm thương hiệu và tính bảo mật của Bitcoin. Lịch trả token khóa của VC trong những dự án này nói lên tất cả. Phân tích của tôi về 40 dự án ICO cho thấy có một mô hình che giấu có hệ thống: họ tạo ra các token mới để bán cho nhà đầu tư bán lẻ, trong khi phần lớn token nằm trong tay các quỹ VC và team, được mở khóa dần dần. Đây không phải là một dự án cộng đồng Bitcoin mà là một kế hoạch rút tiền có tổ chức. Sự thật bất tiện về giao thức này: chúng không phải là 'Bitcoin Layer 2'; chúng là những sidechain hoặc mạng lưới độc lập mượn danh nghĩa Bitcoin để thu hút sự chú ý và vốn. Điều mà team không muốn bạn tính toán là mối quan hệ giữa bảo mật và tính phi tập trung. Nếu một dự án không kế thừa bảo mật của Bitcoin PoW, nó chỉ là một altcoin khác được tô vẽ thêm màu sắc Bitcoin. Vậy thì, điều này có ý nghĩa gì cho tương lai? Khi thị trường đi ngang và các nhà đầu tư thông thái bắt đầu nhìn vào các tín hiệu kỹ thuật, sự phân biệt này trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đừng được đánh lừa bởi cái tên. Cộng đồng Bitcoin thực thụ đã nói rõ: họ không công nhận những dự án này. Câu hỏi dành cho bạn là: bạn đang mua vào một tầm nhìn về một hệ thống phi tập trung thực sự, hay bạn chỉ đang mua một câu chuyện marketing?